Er zijn woorden voor

Een tekst om mensen in kennis te stellen van een overlijden. Woorden om uitdrukking te geven aan gevoel. Zinnen die de betekenis uitdrukken van het leven van de overledene. Een mooi gedicht; een woord van troost, een paar regels die precies passen bij de overledene.

Er zijn zoveel woorden, maar op het moment dat ze bedacht en opgeschreven moeten worden, komt het vaak voor dat woorden letterlijk te kort schieten.

Dan is het goed te weten dat er miljoenen mooie woorden geschreven zijn over sterven, afscheid nemen, liefde, genegenheid, vriendschap. Ook zijn er vele manieren om een overlijden aan te kondigen. Iris, informatie en inspiratie voor de uitvaart, voorziet in teksten die gebruikt kunnen worden voor rouwkaarten, advertenties en een afscheidsspeech tijdens de ceremonie. Op deze website een verzameling teksten en links naar websites met nog meer gedichten en teksten.

Een map met (tekst)voorbeelden van rouwkaarten en advertenties zal aan de nabestaanden worden overhandigd tijdens het eerste bezoek om de uitvaart te bespreken.

  • Rouwkaart en advertentie
  • Teksten
  • Gedichten
  • Songteksten
  • Religieuze teksten
  • Links

Rouwkaart en advertentie

Zodra de uitvaart definitief is vastgelegd kan de tekst worden opgesteld voor de rouwkaart en eventuele advertenties in dagblad(en) en/of lokale nieuwsbladen. Het drukwerk en de bezorging door post.nl nemen minimaal 2, maximaal 4 dagen in beslag. Het is soms een race tegen de klok om alles op tijd bezorgd te krijgen. Als er wordt gekozen voor rouwkaarten, dan wordt al bij het eerste bezoek een doos enveloppen achtergelaten, zodat meteen een begin gemaakt kan worden met het verzamelen van alle adressen en het beschrijven van de enveloppen.

Om tijd en /of kosten te besparen wordt ook wel gekozen voor een online rouwaankondiging per e-mail. In dat geval wordt op basis van tekst en afbeelding een compleet opgemaakt document aangeleverd, klaar voor online verzending.

Het rouwdrukwerk bestaat uit een rouwkaart, veelal aangevuld met een herdenkingskaart (of: bidprentje) dat na de afscheidsdienst wordt meegegeven. Soms wordt bij de rouwkaart een extra kaartje meegestuurd om een selectie van genodigden een uitnodiging te sturen voor een koffietafel of afscheidsborrel na afloop.

Er wordt steeds minder gebruik gemaakt van standaard rouwbrieven, omdat de grafische industrie zonder hoge toeslagen mogelijkheden biedt voor persoonlijke invulling. Eigen kleuren, gebruik van foto’s, een afwijkend formaat. Veel is mogelijk binnen korte tijd.

Aankondiging

Voor de teksten voor de rouwkaart en de advertentie krijgt u tijdens het eerste bezoek van Martha de map Iris, informatie en inspiratie voor de uitvaart met tal van voorbeelden, spreuken, dichtregels en voorbeelden van aankondigingen. Hiermee wordt het iets gemakkelijker om de juiste woorden te vinden.

Rouwkaart

Er is een grote keus in rouwkaarten, van klassiek tot eigentijds. Van sober tot uitbundig.
Veel mensen kiezen tegenwoordig voor een persoonlijke rouwkaart met een eigen foto , tekening of afbeelding.
Het is uiteraard belangrijk dat de informatie over de afscheidsdienst – zoals datum en tijdstip, locatie, volledig adres en dergelijke – helder en foutloos vermeld worden. Op de kaart kan men eventuele wensen kenbaar maken. Bijvoorbeeld: witte bloemen worden bijzonder op prijs gesteld.

Op basis van de tekst en beeld wordt een ontwerp opgemaakt. Een print wordt als proef ter goedkeuring voorgelegd. Na schriftelijk akkoord wordt het drukwerk vervaardigd.

De tekst voor een advertentie is meestal een afgeleide van de rouwkaart. Rouwadvertenties in dagbladen zijn prijzig (vanaf 750 euro). De prijs wordt gebaseerd op het aantal kolommen en millimeters. Om die reden kan men ervoor kiezen de advertentietekst enigszins te beperken.

Een mooie kaart is een eerbetoon aan de overledene. Traditionele rouwkaarten maken plaats voor persoonlijke kaarten met een foto en teksten die betrekking hebben op de overleden dierbare. Er is een grote collectie rouwkaarten waaruit men kan kiezen en daarnaast is het mogelijk om zelf een kaart te (laten) ontwerpen en gebruik te maken van eigen foto’s en teksten.

De tekst voor een rouwkaart bestaat uit een aantal vaste onderdelen:

  • Persoonlijke tekst, Het leven ten volle geleefd.
  • De aankondiging, Tot ons verdriet moeten wij u op de hoogte stellen van het overlijden van mijn/onze …
  • Naam van de overledene, aangevuld met data van geboorte en overlijden
  • Namen van nabestaande(n)
  • Informatie over de uitvaart: dag, datum, tijdstip en locatie (inclusief postcode)
    De afscheidsdienst zal worden gehouden in de aula/kapel van de (algemene) begraafplaats………Aansluitend zal om ……. (tijd) de begrafenis/crematieplechtigheid plaatshebben ………………….. (naam begraafplaats of crematorium) ………….(adres en plaats begraafplaats of crematorium).
  • Aanvullende informatie avondwake, condoleance, uitvaart, eventuele koffietafel/afscheidsborrel. Of praktische mededelingen, zoals We zijn overtuigd van uw medeleven, maar we willen liever geen bezoek aan huis

De persoonlijke tekst wordt ook vaak gebruikt tijdens de uitvaartdienst. Bijvoorbeeld door voor de kaart de eerste regels van een gedicht te kiezen en het gehele gedicht voor te (laten) dragen tijdens de afscheidsdienst.

De advertentietekst is meestal een afgeleide tekst die voor de rouwkaart wordt gebruikt. In een advertentie is het praktisch om een correspondentieadres te vermelden.

Voorbeelden van rouwkaarten en teksten worden aangeboden in de Iris-map die persoonlijk aan de nabestaande(n) overhandigd wordt door Martha van Hedel tijdens het eerste bezoek.

Teksten voor de uitvaart

Er zijn onvoorstelbaar veel gedichten, spreuken, teksten die betrekking hebben op afscheid, verdriet, overlijden, uitvaart. Op deze website bieden we een kleine selectie aan. Tevens verwijzen we naar bundels, boeken en websites voor nog meer inspiratie.

Er zijn tekstfragmenten en gedichten van (internationale) dichters en schrijvers, maar ook woorden uit de Bijbel en psalmen. Als u een gedicht gebruikt, dan is het gepast om de naam van de schrijver te noemen of vermelden.

Naamloos

Leven is eeuwig
en liefde onsterfelijk
en de dood is slechts een horizon
en een horizon is niets dan een grens
aan ons gezichtsvermogen

tekst2

De dood bestaat niet
Wat bestaat is het leven,
al is dat minder dan een nevelspatje
in de oceanen van deze tijd.
(Jeroen Brouwers)

Wanneer je sterft, zal het niet zijn omdat je ziek bent,
maar omdat je leefde.
(Lucius Annaeus Seneca 4BC – 65 AD)

Zoals een man zijn versleten kleren weggooit,
en andere, nieuwe kleren aantrekt.
Zo legt de ziel binnen het lichaam dat lichaam af en betrekt een nieuw lichaam. Mogen uw ogen terugkeren naar de zon, en uw adem naar de wind, uw water naar de oceaan en uw as naar de aarde waar het vandaan is gekomen.
(slotgebed van een Hindoeïstische uitvaart)

Eerst is je wereld groot
je kunt er reizen tot en met,
maar heel dicht bij de dood
is hij niet groter dan je bed.
En nu het toch niet kan zijn
zoals wij maar bleven hopen
gaat er, terwijl jij je ogen sluit
een nieuwe wereld voor je open

De liefde begint met een lach, groeit met een kus, en eindigt met een traan…

Het noodlot

Ga nooit heen zonder te groeten
ga nooit heen zonder een zoen
Wie het noodlot zal ontmoeten
kan het morgen niet meer doen
Ga nooit heen zonder te praten
dat doet soms een hart zo’n pijn
Wat je ’s morgens hebt verlaten
kan er ’s avonds niet meer zijn

Ouder worden

Wie plotseling ervaart dat hij de geur
niet meer ruikt van haar jas, de glans
van haar haar niet meer ziet, hoe smal
haar handen, aarzelend haar mond,
die weet: wij kunnen niets meer dan
alleen maar ouder worden, elk voor zich.
Sterven van steeds meer dorst,
leven met steeds minder water.

tekst3

Augustinus (354 – 430 AD)

Ween niet. De dood is niets, ik ben slechts aan de andere kant.
Ik ben mezelf, jij bent jezelf.
Wat we voor elkaar waren, zijn we nog altijd.
Noem me zoals je me steeds genoemd hebt.
Spreek tegen me zoals weleer, op dezelfde toon, niet plechtig, niet triest. Lach om wat ons samen heeft doen lachen.
Denk aan mij, bid met mij.
Spreek mijn naam uit thuis, zoals je het altijd hebt gedaan. Zonder hem te benadrukken, zonder zweem van droefheid. Het leven is wat het altijd geweest is. De draad is niet gebroken! Waarom zou ik uit je gedachten zijn? Nee, ik ben niet ver, maar juist aan de andere kant van de weg. Zie je, alles is goed. Je zult mijn hart opnieuw ontdekken en er de tederheid terugvinden. Dus, droog je tranen en ween niet, als je van mij houdt.

tekst4

Kahlil Gibran, (1883 – 1931) was een dichter en schrijver uit Libanon. Een van zijn poëtische werken is De Profeet. De prachtige teksten zijn nog steeds van deze tijd en gaan over onderwerpen als liefde, het huwelijk, vriendschap, de dood en het afscheid, maar ook over plezier, schoonheid, vrijheid en zelfkennis. Dat maakt ze zeer geschikt voor de belangrijke momenten van het leven, zoals bruiloften en begrafenissen.

We hielden veel van je,
maar onze liefde was zonder woorden en met sluiers bedekt.
Toch laat ze zich nu horen en verbergt ze zich niet langer.
En weet dat het altijd zo geweest is,
dat de liefde zich pas doet kennen als het afscheid komt.

Over de Dood
uit De Profeet

Toen sprak Almitra, zeggende: Wij wilden je nu iets vragen over de dood.
En hij zei:
Je zou iets willen weten over het doodsgeheim.
Maar hoe zul je het vinden, tenzij je het zoekt in ’t hart des levens?
De uil, wiens aan de nacht gebonden ogen blind zijn voor de dag, kan de verborgenheid van het licht niet ontsluieren.
Indien je de geest van de dood aanschouwen wilt, open dan wijd je hart voor het lichaam des levens.
Want leven en dood zijn één, zoals de rivier en de zee één zijn.
Lees verder complete tekst

Gedichten

Voor een vriend

Nu ‘t rouwrumoer rondom jou is verstomd,
de stoet voorbij is, de schuifelende voeten,
nu voel ik dat er ‘n diepe stilte komt
en in die stilte zal ik je opnieuw ontmoeten.
En telkens weer zal ik je tegenkomen,
we zeggen veel te gauw: het is voorbij.
Hij heeft alleen je lichaam weggenomen,
niet wie je was en ook niet wat je zei.
Ik zal nog altijd grapjes met je maken,
we zullen samen door het stille landschap gaan.
Nu je mijn handen niet meer aan kunt raken,
raak je mijn hart nog duidelijker aan.
(Toon Hermans)

Je hebt iemand nodig
stil en oprecht
die als het erop aan komt
voor je bidt of voor je vecht
pas als je iemand hebt
die met je lacht en met je grient
dan pas kun je zeggen:
‘k heb een vriend
(Toon Hermans)
Volledige versie

‘N BEETJE

Sterven doe je niet ineens,
maar af en toe een beetje
en alle beetjes die je stierf,
’t is vreemd, maar die vergeet je,

het is je dikwijls zelfs ontgaan,
je zegt ik ben wat moe,
maar op een keer dan ben je aan
je laatste beetje toe.
(Toon Hermans)

Voor een dag van morgen

Wanneer ik morgen doodga,
vertel dan aan de bomen
hoeveel ik van je hield.
Vertel het aan de wind,
die in de bomen klimt
of uit de takken valt,
hoeveel ik van je hield.
Vertel het aan een kind
dat jong genoeg is om het te begrijpen.
Vertel het aan een dier,
misschien alleen door het aan te kijken.
Vertel het aan de huizen van steen,
vertel het aan de stad
hoe lief ik je had.
Maar zeg het aan geen mens,
ze zouden je niet geloven.
Ze zouden niet willen geloven dat
alleen maar een man
alleen maar een vrouw
dat een mens een mens zo liefhad
als ik jou.
(Hans Andreus Uit: Al ben ik een reiziger
Uitgeverij Holland 1959)

tekst5

Stilte

wat me
bezighoudt
soms
is de angstwekkende
stilte
in het woord
zo luid
meestal
zo angst en
aanjagend
het geluid
van de stilte

Uit: ‘In- en uitgang’, 1974.

Als ik doodga
hoop ik dat je erbij bent
dat ik je aankijk
dat je mij aankijkt
dat ik je hand nog voelen kan.
Dan zal ik rustig doodgaan
Dan hoeft niemand verdrietig te zijn
Dan ben ik gelukkig
(Remco Campert)

tekst6

Een lege plek om te blijven XIV

Ga nu maar liggen liefste in de tuin,
de lege plekken in het hoge gras, ik heb
altijd gewild dat ik dat was, een lege
plek voor iemand, om te blijven.
(Rutger Kopland
uit: Een lege plek om te blijven,
Van Oorschot, Amsterdam 1975)

De Gestorvene

Zeven maal om de aarde gaan,
als het zou moeten op handen en voeten;
zevenmaal om die éne te groeten
die daar lachend te wachten zou staan.
Zeven maal om de aarde gaan.

Zeven maal over de zeeën te gaan,
schraal in de kleren, wat zou het mij deren,
kon uit de dood ik die éne doen keren.
Zeven maal over de zeeën te gaan –
zeven maal, om met zijn tweeën te staan.

(Ida Gerhardt)

Samen

We staan niet altijd stil
bij het woord “samen”
maar het is een groot gemis
als “samen” uit je leven is
De zon scheen
de vogels floten
de bloemen bloeiden
en toen werd het stil
Er is een tijd om te lachen
En een tijd om te huilen
Een tijd om te leven
En een tijd om te sterven.
Ons leven is kort
en de laatste dag
neemt met een laatste lach
ook de laatste zorgen van je weg.
De tijd heelt niet de wonden
’t Verzacht alleen de pijn
Zonder jou zal er blijven
Een enorme leegte zijn
Doodgaan is niet zo erg
kan zelfs bevrijdend zijn.
Afscheid nemen van allen
die je liefhebben, dat doet pijn
Oneindige wind waait
door mijn lichaam, hart en ziel
en brengt mij de adem
van een nieuw begin.
(Rudolf Steiner)

Tekst7

Zoveel soorten van verdriet,
ik noem ze niet.
Maar één, het afstand doen en scheiden.
En niet het snijden doet zo’n pijn,
maar het afgesneden zijn.
(M. Vasalis uit: Vergezichten en gezichten)

 

Songteksten

Bram Vermeulen – De Steen

vertolkt door Paul de Leeuw

Tekst8

Ik heb een steen verlegd,
in een rivier op aarde.
Nu weet ik dat ik nooit zal zijn vergeten.
Ik leverde bewijs van mijn bestaan.
Omdat, door het verleggen van die ene steen,
de stroom nooit meer dezelfde weg zal gaan.
Volledige tekst

De engel is gekomen

tekst9

Geloof en hoop en liefde zijn
niet langer verre dromen.
Er breken andere tijden aan:
de Engel is gekomen.

(Lennaert Nijgh / Boudewijn de Groot)
Volledige tekst

 

Kom dan bij mij, een lied naar het gedicht van Pablo Neruda, werd gezonden door Lennette van Dongen tijdens de Nationale Herdenking van de slachtoffers van de MH17

Kom dan bij mij

Als het zwaar word om je hart
als de tranen bijna stromen
als de wanhoop aan je trekt
met een brok in je keel en een knoop in je maag
als het zwaar word om je hart
en je weet niet wat het is
dan moet je komen

Volledige tekst

CHRISTELIJKE TEKSTEN

In de palm van Gods hand

Weet je dat jouw naam staat geschreven
in de palm van Gods Hand
weet je dat niemand hem daar uit kan roven
hij staat er als het ware ingebrand.
Ingegrift en ingekerfd
met het bloed van Jezus, Gods Zoon
een brandmerk dat nooit meer is uit te wissen
jouw naam, zo gewoon en toch zo wonderschoon.
Niets kan jou van Hem scheiden
waar het schip ook strandt
jouw naam blijft altijd zichtbaar
veilig in Gods Vaderhand.

tekst10

Luthers avondgebed

HEER, blijf bij ons, want het is avond en de nacht zal komen.
Blijf bij ons en bij uw ganse kerk aan de avond van de dag,
aan de avond van het leven, aan de avond van de wereld.
Blijf bij ons met uw genade en goedheid,met uw troost en zegen,
met uw woord en sacrament.
Blijf bij ons wanneer over ons komt
de nacht van beproeving en van angst,
de nacht van twijfel en aanvechting,
de nacht van de strenge, bittere dood.
Blijf bij ons in leven en in sterven,
in tijd en eeuwigheid.

De dode zal leven.
De dode zal horen:
Nu leven.
Ten einde gegaan
en onder stenen bedolven:
dode, dode, sta op,
het licht van de morgen.
Een hand zal ons wenken,
een stem zal ons roepen:
Ik open
hemel en aarde en afgrond
en wij zullen horen,
en wij zullen opstaan
en lachen en juichen en leven.

Bovenstaand couplet komt uit het lied De steppe zal bloeien van Huub Oosterhuis

Tekst11

Vanuit het Bijbelse geloofsverhaal zijn de teksten opgeschreven die in het boekje Ogen die mij zoeken gebundeld zijn. Deze teksten, die stem kunnen geven aan de sprakeloosheid om het verlies van geliefden, kunnen gelezen en gebeden, gezegd of gezongen worden, in uren alleen, in liturgische vieringen en bij verschillende rituelen rond ziekte, afscheid en uitvaart.

Adieu

Je bént niet dood – de Heer heeft je geroepen
bij Hem te wonen in zijn glanzend huis.
Je hoeft geen rust en vrede meer te zoeken,
je hebt ze nu – want je bent veilig thuis.
Je bent niet dood – je mag voor eeuwig leven,
je bent verlost van onvolkomenheid,
van pijn en van verdriet. God zal je geven
een onbegrensd geluk in onbegrensde tijd.
Je bent niet dood – maar ach, ik zal je missen
zoals een mens de meest geliefde mist.
De jaren van geluk zijn nooit meer uit te wissen,
en ik geloof: God heeft zich niet vergist…
(Nel Benschop. Uit: De stem uit de wolk, Kok, Kampen 1977)

Prediker

Tekst12

Prediker behoort tot de wijsheidsliteratuur. Teksten werden geschreven door schrijvers die in Israël en de landen eromheen werkten bij paleizen en tempels. Die boeken waren bedoeld om lezers kennis bij te brengen en ze te laten nadenken

Alles heeft zijn tijd

Tekst13

Voor alles wat gebeurt is er een uur, een tijd voor alles wat er is onder de hemel.
Er is een tijd om te baren en een tijd om te sterven,
een tijd om te planten en een tijd om te rooien.

Nooit weet de mens wanneer zijn tijd gekomen is: zoals de vissen verraderlijk worden gevangen door de fuik en de vogels door de val, zo wordt de mens verrast door de verraderlijke tijd, wanneer die als een klapnet op hem valt.

Dus eet je brood met vreugde, drink met een vrolijk hart je wijn. God ziet alles wat je doet allang met welbehagen aan. Draag vrolijke kleren, kies een feestelijke geur. Geniet van het leven met de lief die je bemint. Geniet op alle dagen van je leven, die God je heeft gegeven. Het bestaan is leeg en vluchtig en je zwoegt en zwoegt onder de zon, dus geniet op elke dag. Het is je gegeven.

Corinthiërs 13: 1-13

Tekst14

De liefde zal nooit vergaan. Profetieën zullen verdwijnen, klanktaal zal verstommen, kennis verloren gaan – 9 want ons kennen schiet tekort en ons profeteren is beperkt. 10 Wanneer het volmaakte komt zal wat beperkt is verdwijnen. 11 Toen ik nog een kind was sprak ik als een kind, dacht ik als een kind, redeneerde ik als een kind. Nu ik volwassen ben heb ik al het kinderlijke achter me gelaten. 12 Nu kijken we nog in een wazige spiegel, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben.
13. Ons resten geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde.

Psalmen

Tekst15

“De HEER is mijn herder, het ontbreekt mij aan niets. Hij laat mij rusten in groene weiden en voert mij naar vredig water. Hij geeft mij nieuwe kracht.” (Psalm 23:1-3,)

Psalm 139

God, U kent mij zoals ik ben.
U kijkt diep in mijn hart
en kent mij beter dan ik mezelf ken.
Alles weet U van mij:
waar ik ben, waarheen ik ga,
wat ik doe en wat ik zeg.
U bent zo dicht bij mij
dat als U een mens was
ik uw hand zou voelen op mijn schouder.
U staat achter mij.
(Vertaling: Johanna Klink)

Psalm 21 : 10
Psalm 39 : 3
Psalm 45 : 7
Psalm 49 : 3 en 6
Psalm 59 : 6
Psalm 82 : 4
Psalm 103 : 8
Psalm 104 – 15

Zie de volledige teksten

Lezingen uit het Oude Testament

Job 1, 1-7
Het leven is slechts een ademtocht.
Prediker 12, 1-7
Het leven is broos en kort.
Wijsheid 9,1-6 en 13-18
Vertrouwen op Gods wijsheid.
Jezus Sirach 14,17-24
Wijsheid waarmee hij de dood kan aanvaarden.
Jezus Sirach 17,1-10 en 29-30
De Schepper is de bron van ons leven.
Spreuken 31,10-31
Een sterke vrouw

Lezingen uit het Nieuwe Testament

Matteüs 5,13-16: Zout der aarde
Matteüs 6,25-34: Bloemen in het veld
Lucas 12,16-21: Dwaas die je bent;
Johannes 14 en 15: Ruimte voor velen

Tekst16

Links

www.gedichten-wensen.nl
www.overlijden.gedichtensite.nl
www.gedichtensite.nl
http://troostsalon.webs.com/rouwteksten.htm
http://fran.sneeknet.nl/homepage/show/pagina.php?paginaid=57309
http://www.elkaarnabij.nl/?page_id=1391
http://www.1001tips.be/lifestyle/gezegden-en-spreuken/overlijdensgedichten.asp
http://www.1001gedichten.nl/categorieen/10/overlijdens_gedichten/
http://www.holyhome.nl/memoriam.html
http://www.gedichten.nl/nedermap/hartenkreten/hartenkreet/154844.html
http://www.boekgrrls.nl/BgDiversen/Onderwerpen/PoeziePagina/Overlijden.htm
http://www.rouwgedichten.net
http://www.rondomdedood.nl/gedichten
http://www.gedichten-wensen.nl/condoleancekaart-overlijden-collega-dood.html
http://www.psalmboek.nl/kernwoorden.php?ltr=O&krn=536